Osoby początkujące, które dopiero zaczynają przygodę z aktywnością fizyczną, mogą zastanawiać się, jaki rodzaj treningu będzie dla nich najlepszy. Jedni wybierają klasyczny trening na siłowni, inni decydują się na trening funkcjonalny, który stał się bardzo popularny w ostatnich latach. Obie formy aktywności mają swoje zalety, natomiast różnią się one celem, efektami oraz sposobem wykonywania ćwiczeń. Ważną kompetencją dla trenera personalnego jest umiejętność odpowiedniego dobrania metody treningowej do potrzeb klienta.
Nie wiesz, czy wybrać trening siłowy czy trening funkcjonalny? Poznaj najważniejsze różnice, zalety oraz zastosowanie obu tych form treningowych. Sprawdź, który lepiej sprawdzi się dla Ciebie.
Czym jest trening siłowy?
Trening siłowy jest jedną z najpopularniejszych form aktywności fizycznej. Jego najważniejszym celem jest zwiększenie siły mięśniowej, poprawa wytrzymałości mięśni oraz rozwój masy mięśniowej. Do wykonywania ćwiczeń podczas treningu wykorzystuje się różnego rodzaju sprzęty, np.: sztangi, hantle, kettlebells, wyciągi, maszyny treningowe czy ciężar własnego ciała.
Do najpopularniejszych ćwiczeń należą:
- martwy ciąg,
- przysiady,
- wyciskanie sztangi,
- wykroki,
- wyciskanie nad głowę,
- podciąganie.
W treningu siłowym możemy stopniowo zwiększać obciążenie, dzięki czemu mięśnie adaptują się do wysiłku i stają się silniejsze. Ta forma aktywności fizycznej jest idealna dla osób, których celem jest zwiększenie siły, poprawa sylwetki czy budowanie masy mięśniowej.
Czym jest trening funkcjonalny?
Trening funkcjonalny polega głównie na poprawie jakości ruchu oraz przygotowaniu organizmu do wykonywania codziennych czynności. Angażuje całe ciało i uczy współpracy wielu grup mięśniowych w tym samym czasie, zamiast izolować pojedyncze mięśnie. Na przykład dla starszej osoby funkcjonalne może być bezpieczne wstawanie z krzesła, dla sportowca ruchy zbliżone wymaganiami do jego dyscypliny, a dla pracownika fizycznego może to być podnoszenie i przenoszenia ciężaru. W tej formie treningowej wykorzystuje się różnego rodzaju sprzęty\, np: kettlebells, hantle, gumy oporowe, taśmy TRX, piłki medyczne, skrzynie treningowe oraz ciężar własnego ciała.
Ćwiczenia wykonuje się w różnych płaszczyznach ruchu, które odzwierciedlają naturalne ruchy człowieka, takie jak:
- pchanie,
- przysiad,
- obracanie tułowia,
- przenoszenie ciężaru,
- unoszenie przedmiotów,
- przyciąganie.
Dzięki tym ruchom trening funkcjonalny rozwija nie tylko siłę, ale także mobilność, koordynację, równowagę oraz stabilizację. Pomaga również w poprawie sprawności całego organizmu i ułatwia wykonywanie codziennych aktywności.
Trening siłowy a funkcjonalny – najważniejsze różnice
Obie te formy aktywności wykorzystują podobne ćwiczenia, natomiast różnią się sposobem prowadzenia treningu oraz celem. W tabeli przedstawione zostało porównanie obu metod treningowych.
| TRENING SIŁOWY | TRENING FUNKCJONALNY | |
| Główny cel | Rozwój siły, masy lub wytrzymałości mięśniowej | Poprawa sprawności potrzebnej w określonych czynnościach |
| Dobór ćwiczeń | Zależy od celu i planowanej adaptacji | Zależy od funkcji, którą ćwiczący chce poprawić |
| Obciążenie | Od lekkiego do bardzo dużego | Od ciężaru własnego ciała do dużych obciążeń |
| Ruchy | Izolowane i wielostawowe | Najczęściej wielostawowe i zadaniowe |
| Dla kogo | Początkujący, osoby aktywne, sportowcy, seniorzy | Początkujący, osoby aktywne, sportowcy, seniorzy |
| Czy można łączyć | TAK | TAK |
Trening siłowy może być stosowany dla osób w każdym wieku, jeśli jest odpowiednio dopasowany do możliwości podopiecznego. Trening funkcjonalny pomaga znacznie lepiej przygotować organizm do codziennych wyzwań i aktywności sportowych. Trening siłowy i funkcjonalny nie są przeciwieństwami, oba treningi bardzo często się uzupełniają. Sprawdzą się zarówno dla osób początkujących, jak i sportowców. Ten sam przysiad może służyć rozwijaniu siły maksymalnej, budowaniu masy mięśniowej albo poprawie sprawności potrzebnej w codziennym funkcjonowaniu. Różnica wynika przede wszystkim z celu, obciążenia, liczby powtórzeń, tempa i sposobu zaplanowania treningu.
Co wybrać – trening siłowy czy funkcjonalny?
Wybór zależy od celu treningowego i indywidualnych potrzeb klienta. Niektórym zależy na zwiększeniu siły i rozbudowie masy mięśniowej, a innym na poprawie sprawności i mobilności. Obie formy mają wiele zalet i warto pamiętać, że nie ma jednej uniwersalnej metody idealnej dla każdego. Trening siłowy to dobry wybór dla osób, które chcą:
- rozbudować masę mięśniową,
- poprawić wygląd sylwetki,
- poprawić wyniki sportowe,
- zwiększyć siłę.
Natomiast trening funkcjonalny sprawdzi się u osób, które chcą:
- lepiej poruszać się na co dzień,
- poprawić sprawność i koordynację,
- zwiększyć mobilność,
- zmniejszyć ryzyko kontuzji oraz przeciążeń.
Obecnie bardzo często trenerzy personalni łączą obie formy treningu, co sprawia, że można jednocześnie poprawić sprawność, rozwijać siłę oraz zwiększać kontrolę nad własnym ciałem. Najlepsze efekty może przynieść połączenie obu treningów, co pozwala kompleksowo rozwijać organizm.
Jak nauczyć się planować oba rodzaje treningów?
Trener personalny z profesjonalnym podejściem powinien wiedzieć, kiedy lepiej zastosować trening siłowy, a kiedy funkcjonalny. Odpowiednie kompetencje dotyczące dopasowania rodzaju treningu do celu i możliwości klienta to jedna z najważniejszych umiejętności w tym zawodzie.
Biorąc udział w kursie trenera personalnego AST uczestnicy uczą się planowania treningów, odpowiedniego doboru ćwiczeń oraz pracy z klientami o różnych możliwościach. Trenerzy, którzy chcą zwiększyć wiedzę i możliwości kariery zawodowej mogą skorzystać dodatkowo ze szkolenia z treningu funkcjonalnego AST, w którym poznają zasady prowadzenia treningów rozwijających sprawność, mobilność i stabilizację. A połączenie tych dwóch metod treningowych pozwala trenerowi tworzyć skuteczne, bezpieczne i właściwie dopasowane do celów klienta programy treningowe.